مناطق اصلی زیست جغرافیایی
نقشه ای وجود دارد بر اساس تقسیمات جغرافیائی «آلفرد راسل والاس*» در خصوص طبیعت جهان که مبنایی است برای تفکیک جهان به 8 اقلیم حیاتی، ۱۴ تیپ بیوم و تقریبا بیش از 224 پروانس جغرافیایی زیست محیطی که امروزه به عنوان نقشه پایه انتخاب اکوسیستمهای معرف در طیف وسیع تنوع زیستگاهی موجود در جهان به شمار میرود و اساس شکل گیری ذخیره گاههای زیستکره و حفاظت از تنوع زیستی جهان را تشکیل میدهد. هشت منطقه اصلی زیست جغرافیایی، با توجه به ویژگیهای گیاهی و جانوری خود در بومسازگانهای متمایزی که معرف بیومها و پروانسهای جغرافیای زیستی مشخص هستند، غنای زیستی شبکه ذخیره گاههای زیستکره را به وجود می آورند. این مناطق شامل موارد زیر میباشد:
- منطقه پالئارکتیک: قاره اوراسیا و شمال قاره آفریقا (1/54 میلیون کیلومترمربع)؛
- منطقه نئارکتیک: گرینلند و قاره آمریکای شمالی (9/22 میلیون کیلومترمربع)؛
- منطقه افروتروپیک (اتیوپیا): صاحاری در قاره آفریقا تا جنوب قاره و جزایر ماداگاسکار(1/22 میلیون کیلومترمربع)؛
- منطقه نئوتروپیک: آمریکای میانی و آمریکای جنوبی (0/19 میلیون کیلومترمربع)؛
- منطقه استرالیا: قاره استرالیا به همراه گینه نو و جزایر محدوده آن (6/7 میلیون کیلومترمربع)؛
- منطقه ایندومالایا (اورینتال): هندوستان و جنوبشرقی آسیا (5/7 میلیون کیلومترمربع)
- اوشیانا: جزایر شرقی اقیانوس آرام (شامل پولینزی، ملانزی، میکرونزی، نیوزیلند و بخشیهایی از استرالیا، 0/1 میلیون کیلومترمربع)
- منطقه آنتارکیتیک (جنوبگان): قطب جنوب (3/0 میلیون کیلومترمربع)

شاهرود در گوگل ارث (به نقل از میراث آریا)
با استفاده از گوگل ارث بود که متوجه شدیم تنها تنوع اقلیمی نیست که میتوان عنوان «قارّۀ کوچک» را برای این منطقه بکار برد. هنگامی که میخواستیم موقعیت تصاویر و اطلاعات جاذبههای گوناگون را بر روی نقشههای گوگل ارث آپلود کنیم به تشابه اسمی مناطق بسیاری از سایر قارّههای جهان در شهرستان شاهرود پی بردیم. شاید برای آنهایی که شاهرود را خوب نمی شناسند جالب باشد که بدانند مرکز یکی ز بخش های شهرستان شاهرود که جاذبه های آن افتخاری برای ماست «میامی» نام دارد و مرکز ایالت فلوریدای آمریکا نیز به همین نام است. جالبتر اینکه روستایی همنام کشور «پِرو» در بخش بسطام شهرستان شاهرود وجود دارد و همچنین روستایی به نام قُدس (شریف) از توابع بخش میامی است.
در بخش بسطام نیز روستایی هم نام نیوکاسل انگلستان داریم که قلعه نوnew castel نام دارد. مُجن نام شهری در 33 کیلومتری شمالغربی شاهرود است و مناطقی به همین نام در سواحل شمال شرقی دانمارک در کنار تنگۀ اسکاژراک (بین دانمارک و سوئد) و نیز در اطراف شهر گورویچ انگلیس وجود دارد. منطقۀ الحاک شاهرود نام خیابانی در شهر کفرقانا در فلسطین اشغالی است. روستای تاش شاهرود نیز همنام روستایی در ترکیه است. روستای گُرجی بسطام نام روستایی در افغانستان است. روستای زیبای رویان شاهرود که در شُرف شهر شدن است نام بندری توریستی در سواحل جنوب غربی فرانسه است که از شهرت جهانی برخوردار میباشد. روستای جیلان شاهرود نیز نام منطقهای در قره باچ در شرق افغانستان است. دیگر اینکه روستای «جودانه» نام خیابانی در شهر لندن است که به رودخانه تیمز منتهی می شود. روستای کوهان هم نام روستایی در پاکستان است و «بِکران» نام منطقه ای در مالی در شمال بورکینوفاسوست.روستای «زرگر» شاهرود نام روستایی به همین نام در کشور تاجیکستان است همچنین روستای «نمد مال» نام منطقهای در مینسوتای آمریکاست و یا روستای «کلامو» نام منطقهای در جنوب هندوستان است.
روستای «خانخودی» شاهرود نام منطقهای در شمال غربی دهلی پایتخت هند است که خانخودا نیز خوانده می شود و یا روستای «پویه» نام منطقهای در نیومکزیکوی آمریکاست که در آنجا خانههایی بروی پرتگاه ساخته شده و خود این خانهها جاذبهای گردشگری به شمار می روند. این جذابیّتها در کنار گردشگری فرهنگی و مهمان نوازی مردم این منطقه حکایت از آن دارد که آیندهای درخشان برای صنعت گردشگری شهرستان شاهرود به انتظار نشسته است.
معرفی جاذبه های گردشگری در گوگل ارث و با استفاده از ماهوارهها در دنیای امروز میتوانند ما را در بدست آوردن نقشههای بسیار دقیق از مکان های گردشگری (حتّی در پرت افتادهترین نقاط جهان) یاری دهند.
این شیوۀ ابزار مناسبی برای تعیین مسیرکوهنوردان و طبیعت گردان با توجّه به شیب درهها و شناسایی مسیرهای صعب العبور است. زمانی که شما از برنامه ی «گوگل ارث» استفاده میبرید در کمتر از چند ثانیه به یک گردش مجازی هیجان انگیز در دهکدۀ جهانی دست زده و از پنجرۀ رایانه خود به بررسی و تماشای جهان از چشمان تیزبین ماهوارهها پرداختهاید.
اگر در کرۀ زمین سری به کشور عزیزمان ایران بزنید و با نشان گرفتن گوشۀ جنوب شرقی دریای خزر و خلیج گرگان خط مستقیمی به طول 90 کیلومتر با زاویۀ 45 درجه به سمت جنوب شرقی ترسیم کنید شهر شاهرود مرکز این شهرستان را خواهید یافت و با مقایس آن، ارتفاعات البرز شرقی را در شمال خواهید دید، دیگر اینکه نوار باریکی از جنگلهای سبز رنگ را در منتهی الیه شمالی مانند تاجی بر سر این شهرستان تماشا خواهید کرد. نا گفته نماند فارغ از مرزبندیهای سیاسی فاصلۀ زمانی شاهرود تا دریای خزر (بندر گز) در حدود 90 دقیقه است و میتوان مسیر فوق العاده زیبایی با عنوان «کوتاهترین مسیر کویر تا جنگل و دریا در این منطقه تعریف و تورهای طبیعت گردی زیادی را از آن بهره مند کرد.
در مرکز منطقه، کوهپایه های پراکنده و دشت های وسیعی به چشم می خورد. با کمی کنکاش شما می توانید آثار قلعه ها و بناهای تاریخی زیادی را کشف کنید و یا حتی تعداد دهنه های قنوات صحرای جلالی در شمال شاهرود و بسطام را که مشخصات آنها ناشناخته است را به تعداد شمارش کنید و طول و مساحت هر یک را به دقت محاسبه نمایید. نکته جالبی که از ریق این نرم افزار مشخص است این است که رمل های ماسه ای رضا آباد که در کنار بستر رودخانه شور واقع شده بسیار کوتاه تر از رمل های شرقی روستاست .شعارهای تبلیغاتی که بر دامنۀ کوه های شمالی شاهرود نوشته اند کاملا معلوم است و کار نادرستی است و به چهره منابع طبیعی ما صدمه زده است یا طراحی خیابان ها در شاهرود علی رغم آب و هوای خوب و موقعیت شیب دار آن، اصلاً منظم نیست کما اینکه طراحی مبلمان شهری در کنار چشم انداز زیبا خود از عوامل جذب گردشگر است که متأسفانه در کشور ما رعایت نمیشود.
امکان سنجی قابلیتهای اکوتوریسم، در منطقه جنگل ابر شهرستان شاهرود
پایان نامه در مراحل پایانیه. امیدوارم برای 2 روز آینده پرینت نهایی رو برای «دکتر فرجی»* ارسال کنم. در اینجا هم تأکید میکنم اگر کسی مایل به همکاری با بنده در خصوص جنگل ابر هست، حداکثر تا تاریخ 14/5/1390 یا ای میل بزنه برای دریافت و تکمیل پرسشنامه و یا عکس و مطالب رو ای میل کنه. ممنونم.
*: ریاست محترم دانشکده علوم انسانی دانشگاه زنجان و استاد راهنمای بنده که خودشون هم شاهرودی هستن و از موضوع پایان نامه من بسیار استقبال کردن.
گردشگری، تو آسمونه خدا و زیر آبها!
نه تنها صدها و هزاران کیلومتر بالای سرمان مملو از هیجانی است که بر پایه آن صنعتی نوپا و با آینده ای درخشان به نام گردشگری فضایی در حال شکل گیری است بلکه اعماق اقیانوس نیز می تواند همانقدر مملو از ناشناخته ها و هیجان نهفته در ورای آن باشد.
همین هیجان نهفته کافی است تا شرکت هایی که در سال های اخیر با انجام سرمایه گذاری های کلان مقدمات توسعه گردشگری فضایی را فراهم کرده اند نه تنها نیم نگاهی، بلکه بینشی عمیق نسبت به آینده روشن سفر به اعماق اقیانوس و خلق مفهومی به نام «گردشگری در اعماق اقیانوس» داشته باشند.
سر ریچارد برانسون در چند سال گذشته خود را به عنوان پرچمدار گردشگری فضایی معرفی کرده است. او هزینه های نجومی در این راه صرف کرده است و تا اعزام نخستین گروه از گردشگران فضایی به مدار زمین فاصله چندانی ندارد، اما او به موازات برنامه ریزی برای عبور از مرزهای فضایی زمین از اقیانوس ها و اعماق ناشناخته آنها نیز غافل نشده است. طراحی سیستم حرکتی Virgin Oceanic که برای حرکت در اعماق اقیانوس در نظر گرفته شده است اوج ایده پردازی های وی برای کشف ناشناخته های اعماق اقیانوس های جهان است. او البته از ارائه این ایده نه صرفا اهداف تحقیقاتی بلکه بیشتر به دنبال تحقق مفهوم گردشگری در اعماق اقیانوس است.
هنگامی که وی از این طرح خیره کننده پرده برداری می کرد به این نکته اشاره کرد که «اعماق اقیانوس در زیر پاهای ما قرار دارد، اما تاریخ نشان می دهد در مقایسه با اقیانوس ها، انسان های بیشتری به ماه رفته اند» برانسون برای این که در عمل هم نشان دهد همانقدر که در نظریه پردازی درخصوص سفر به اعماق اقیانوس ها سخنوری تواناست از علاقه مندان و طرفدارانش خواسته است تا مدت کوتاه دیگری نیز صبر کنند تا در عمل به آنها نشان دهد که از درون زیردریایی تک نفره محصول فناوری های پیشرفته شرکتش حتی از اعماق تاریک و ناشناخته اقیانوس ها نیز می توان با تمام جهان ارتباط برقرار کرد.
او شعار «نفوذ به اعماق هر ۵ اقیانوس» را انتخاب کرده است: اطلس، آرام، هند، منجمد شمالی و جنوبی. او در نظر دارد تا از اعماق این اقیانوس ها اطلاعات مختلف را در قالب ویدئو و سایر تصاویر برای گوگل ارسال کند. برانسون از انجام این کار قصد دارد تا قابلیت های نرم افزار گوگل ارت و نقشه های آن را افزایش دهد. در حقیقت هم اکنون هیچ گونه نقشه دقیقی از اعماق اقیانوس های جهان در دست نیست و این سرمایه دار ماجراجو قصد دارد تا نقشه هایی از نقاط کور زمین ارائه کند.
تاکنون دستیابی به چنین نقاط دور دست و صعب العبور برای بسیاری از محققان غیرممکن بوده است. آنها در بهترین حالت ممکن استفاده از سیستم های روباتیکی را متصور شده اند، اما برانسون اکنون صحبت از حضور انسان در اعماق ده ها کیلومتری اقیانوس ها دارد. بر اساس برنامه ریزی های از پیش صورت گرفته Virgin Oceanic راهی عمیق ترین نقاط اقیانوسی جهان یعنی Mariana Trench (اقیانوس آرام) ، Puerto Rico Trench (اقیانوس اطلس) ،Diamantina Trench (اقیانوس هند) ،South Sandwich Trench (اقیانوس منجمد جنوبی) و Molloy Deep (اقیانوس منجمد شمالی) خواهد شد. تنها نگاهی به این عناوین نشان از هیجان نهفته در اکتشاف آنها دارد. در این میان Puerto Rico Trench به عنوان عمیق ترین نقطه اقیانوس های جهان شناخته می شود که تاکنون اکتشافی در آن صورت نگرفته است.
بدون شک ساختار بدنه این زیردریایی فوق مدرن جذاب ترین بخش این پروژه است که ظاهری متفاوت با بسیاری از زیردریایی های کوچک ساخته شده داشته و بیشتر به یک دلفین شباهت دارد. این زیردریایی توانایی آن را دارد که تا عمق ۱۱ کیلومتری آب پایین رود. این توانایی به معنای آن است که Virgin Oceanic می تواند فشار بسیار شدید آب در اعماق اقیانوس را نیز تحمل کند. این میزان فشار تقریبا ۱۵۰۰ برابر فشاری است که یک هواپیما تحمل می کند. بدنه این زیردریایی از ترکیبی از فیبر کربنی و تیتانیوم ساخته شده است تا نه تنها سبکی قابل توجهی داشته باشد، بلکه هدایت کننده آن هیچ گونه نگرانی از بابت استحکام آن نداشته باشد.
نکته: طراحی سیستم حرکتی Virgin Oceanic که برای حرکت در اعماق اقیانوس در نظر گرفته شده اوج ایده پردازی ها برای کشف ناشناخته های اعماق اقیانوس های جهان است
در سال های اخیر ایده های متعددی در زمینه زیردریایی های گردشگری مطرح شده است که تقریبا بسیاری از آنها در همان مرحله یعنی روی کاغذ باقی مانده اند، اما جاه طلبی های برانسون موجب شده تا نه تنها این زیردریایی ساخته شود بلکه تاکنون یک سری آزمون های سخت و پیچیده را نیز پشت سر گذاشته است. برخی از این آزمون ها در اعماقی صورت گرفته است که کوچک ترین شکافی در بدنه زیردریایی معنایی جز مرگ دلخراش هدایت کننده آن ندارد. گذشته از آن، در چنین عمقی خبری از نیروهای امداد و نجات نیست. در نتیجه باید استحکام بدنه بدون هیچ کم و کاستی باشد. این زیردریایی قابلیت حرکت با حداکثر سرعت ۳ گره دریایی را دارد و نکته جالب تر این که در هر دقیقه تا ۱۰۷ متر پایین تر می رود. در نتیجه با یک حساب ساده سرانگشتی می توان گفت Virgin Oceanic تنها در مدت ۵ ساعت به بستر عمیق ترین نقطه اقیانوس آرام یعنی Mariana Trench خواهد رسید.
این زیردریایی به طیف گسترده ای از حسگرها و دوربین ها مجهز است. در مناطقی نظیر اعماق اقیانوس آگاهی از اوضاع محیط اطراف کمک زیادی به هدایت کننده زیردریایی می کند تا در سخت ترین شرایط نیز بهترین تصمیم ها اتخاذ شود. به همین دلیل حسگرهای نصب شده در داخل و خارج بدنه Virgin Oceanic بخش قابل توجهی از امور نظارتی و کنترلی مجموعه را بر عهده دارند. معمولا افرادی که در زیردریایی به اعماق آب نفوذ می کنند اطلاع کاملا دقیقی از فاصله باقی مانده تا بستر دریا ندارند و صد البته تشخیص این فاصله در نقاطی نظیر عمیق ترین بخش های اقیانوس کار به مراتب دشوارتری است. یکی از دلایل همکاری نزدیک شرکت تحت نظارت برانسون به گوگل برای رفع نگرانی ها در همین زمینه است.
این زیردریایی گرچه آزمون های اولیه را با موفقیت پشت سر گذاشته است، اما باید پذیرفت که هنوز راه درازی در پیش است. به عقیده محققان آنچه که ریچارد برانسون انجام داده است آغاز یک ماجراجویی طولانی است که از حیث خطرناک بودن دست کمی از نفوذ به اعماق فضا ندارد. به همین دلیل گفته می شود در ماه های آینده طیف وسیعی از آزمون های پیچیده برای این فناوری نوین طراحی خواهد شد تا نگرانی های موجود یک به یک به بوته فراموشی سپرده شوند. بر اساس برنامه ریزی های صورت گرفته قرار است Virgin Oceanic در نخستین مرحله از ماجراجویی در اعماق آب های جهان خود را به عمیق ترین بخش های اقیانوس آرام یعنی منطقه Mariana Trench برساند. این برنامه تا چند ماه آینده آغاز خواهد شد. در صورتی که همه چیز بر طبق برنامه پیش رود تا ۲ سال آینده ۴ سفر دیگر به ۴ نقطه عمیق اقیانوس های دیگر جهان نیز انجام خواهد شد. به نظر می رسد همه چیز برای آغاز دور تازه ای از اکتشافات بشری مهیا شده است.
بشر گرچه در سال ها و دهه های اخیر بیشتر از اقیانوس های زمین به آسمان و اعماق فضا چشم دوخته است، اما این بار ماجراجویی همچون ریچارد برانسون توجه جهانیان را به اعماق اقیانوس های جهان معطوف کرده است. از این رو شاید بتوان به جرات گفت گردشگری در اعماق اقیانوس ها از گردشگری در اعماق فضا پیشی گرفته است.
جاذبه های گردشگری معماری از اون لحاظ!
برج ایفل: برج ایفل هیچ جذابیتی نداره. سازنده اون یک کارگر روزمزد کنتراتیه که قبلاً قله اورستو فتح کرده بوده، وقتی ازش پرسیدن: چطوری این کارها رو کردی؟ گفته بود: پیش اومد، منم رفتم. درباره برج ایفلم گفته بود: به من گفته بودن که داربست بزنم منم زدم. کج و کوله ام شد. پیش خودم گفتم وقتی داربست ها رو ببینن آویزونم میکنن! ولی وقتی داربستها رو دیدند کلی استقبال کردن!
دیوار چین: همونطور که میدونین، چینیا تو ساختن جنسای تقلبی مهارت خاصی دارن. دیوار چینم تقلید چینی های باستان از دیوار قلعه رودخان فومن خودمونه. دیواری که بسیار زیباتر از نمونه چینیه و واسه ساختنش بر خلاف دیوار چین، هیچ کارگری لای جرز دیوار نمونده. به هر حال چینی ها به دلیل داشتن نیروی کار ارزون، دیواری دور کشورشون کشیدن تا هم اشتغال زایی سرکاری داشته باشن، هم از شر دشمنای هم مرز در امون باشن.


شهر ونیز: مردم ونیز مردمانی زرنگن. چاه فاضلاب شهر این دوستان گرفته. قایق انداخته ان داخلش و با قایق اینور و اونور میرن و بعد همه جا جار زدن که شهرمون جاذبه گردشگریه! اگر یک تعمیرکار خوب ترکیدگی لوله تو این شهر پیدا میشد، الان وضعشون به این خوبی نبود.

آکروپلیس: پاناتینایکوس، المپیاکوس. چاخاناشونو که تو 300 دیدین. اینم از نامگذاری شون! به ما ربطی نداره ها، اما اگر یه چیزی گازتون گرفته، از یونان بازدید کنین!

![]()
برج پیزا: ایتالیایی ها که قبلاً گنبد سانتاماریا دل فیه رو از روی گنبد سلطانیه زنجان خودمون ساخته بودن، این بارم می خواستن از منار جنبون اصفهان تقلید کنن ولی موفق نشدن. منار جنبون کج میشه ولی بعدش دوباره راست میشه و همین طور ارتعاش میکنه. جاسوسای ایتالیایی، تکنولوژی ساخت منار جنبونو میخواستن بدزدن ولی فقط بخش کج شدنو یاد گرفتن و تکنولوژی راست شدنشو نتونستن بفهمن، به هر حال برج پیزا کج شد، ولی دیگه نتونست حالت راست به خودش بگیره!


مجسمه آزادی آمریکا: آزادی؟ آزادی بیان؟ همش دروغه. پس دیگه مجسمش چیه؟ بیخیال! دست چپشو اگه دیده باشین، فک میکنین کتابی که تو دستشه چه محتویاتی داره؟ ما که رومون نمیشه بگیم. خود مجسمه هم با اینکه آمریکاییه و شرم و حیا حالیش نمیشه، ولی هیچ وقت این کتابو جلوی بقیه باز نمیکنه!

ساعت لندن: این ساعت بیگ بن لندن واقعاً نازیدن داره؟ توی ساری میدان ساعت داریم ساعت داخلشم درست و حسابی تره.


(برگرفته از وبلاگ روشنگر، با اندکی تصرف!)
نخستین سلام
اول دفتر به نام ایزد دانا صانع و پروردگار حی و توانا
سال 87، اولین سالی بود که وزارت علوم، گرایش گردشگری را به مجموعه گرایش های رشته جغرافیا اضافه کرد و دانشگاه زنجان نیز اولین دانشگاه سراسری است که این گرایش را در مقطع کارشناسی ارشد به لیست دروس تدریسی اضافه کرد. (حالا نه که من بخوام بگم از اعضای محدود و 5 نفره اولین دوره این گرایش ام. اصلا!)
انگیزه ایجاد این وبلاگ، درست در اولین روزی که به زنجان سفر کردم ایجاد شد، اما منتظر شدم تا واحدهای درسی را تمام کنم و جدای از مطالعات شخصی در این خصوص، اطلاعات آکادمیک قابل قبولی برای ارائه مطالب داشته باشم.
در این وبلاگ تلاش می کنم موضوعات متفاوتی در خصوص توریسم و توریست، به آگاهی های خوانندگان اضافه کنم. البته ترجیح بر این هست که 98.2% از مطالب در مورد مجموعه "گردشگری" باشه اما اگه گاهی چیز متفاوتی خوندیدن، از الان بگم که تعجب چندانی نکنین چرا که ما ایرونیا، اصولا تحت تاثیر احساسات و شرایط قرار گرفتن (بخوانید جو گیر شدن) توی خونمونه! خونه مون نه خون ِ مون! به هر حال سعی بنده حقیر، بر آن 1.8% ابدا نیست و تمرکز ام بر روی همون مقدار بیشترس. (پیچیده شد!)
یا حق.
